Sıcak Gündem: Gökyüzünden dünyaya uzanan cesaretin öyküsü | İşte Tüm Ayrıntılar

Sekiz yaşında babasını kaybeden, 13 yaşında gökyüzü tutkusunun peşinden giderek havacılığa adım atan Madelet Grabbe Başusta'nın sıra dışı yaşam öyküsü İstanbul'da sergiye dönüştü. Planör ve paraşütten pilotluğa, Almanya'daki girişimcilik hayatından kadınların Hava Harp Okulu'na kabul edilmesi için verdiği mücadeleye kadar uzanan hikâye, yüzlerce belge ve eserle ziyaretçilere sunuluyor.

Türk havacılık tarihinin öncü kadınlarından Madelet Grabbe Başusta'nın yaşamını anlatan “Bulutlara Dokunan Kadın – MADELET” sergisi, İstanbul Sultanahmet Meydanı'ndaki Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde açıldı.

Türk Hava Kurumu himayesinde gerçekleştirilen ve küratörlüğünü Fatih Mehmet Bölükler'in üstlendiği sergi, 30 Ekim 2026'ya kadar ziyaret edilebilecek.

Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar

Yedi aylıkken dünyaya gelen Madelet Grabbe Başusta, babası Ahmet Vehbi Reyal'i henüz sekiz yaşındayken kaybetti. Annesi ve ağabeyleriyle Ankara'da yaşayan Başusta'nın havacılığa ilgisi ise planörcü olan ağabeylerini dinlerken başladı.

Henüz 13 yaşındayken kendisinin de havacı olmak istediğini söyleyen Madelet'e ağabeylerinin “Sen kızsın, anlamazsın bu işlerden” diyerek karşı çıktığı özellikle kayıtlara geçti.

Ancak bu sözler Madelet'i hayalinden vazgeçirmedi. Annesi Mevhibe Reyal, kızının ısrarının ardından yaşını üç yaş büyüterek Türk Hava Kurumu'nun Eskişehir'deki İnönü Planör Okulu'na kaydını yaptırdı.

Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum

Madelet, kendisine karşı çıkanlara cevabını elde ettiği başarılarla verdi. A, B ve C planör brövelerini aldı, paraşüt eğitimi gördü, uçak kullandı ve Türk Hava Kurumu'nda öğretmen yardımcılığı yaptı.

Daha sonra Paraşüt Milli Takımı'na seçilen Madelet, Türkiye'yi uluslararası organizasyonlarda temsil ederek Türk havacılık tarihinde iz bırakan kadınlardan biri oldu.

Madelet'in yaşamındaki en dikkat çekici gelişmelerden biri ise 1955 yılında yaşandı.

Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri

Paraşüt Milli Takımı'nda görev yaptığı dönemde jet pilotu olmak isteyen Madelet, kadınların Hava Harp Okulu'na kabul edilmediğini öğrendi. Bunun üzerine dönemin Türk Hava Kurumu Genel Başkanı Albay Burhan Göksel'in de desteğiyle bir arkadaşıyla birlikte Haziran 1955'te Milli Savunma Bakanlığına dilekçe verdi.

Dilekçenin ardından aynı yılın ekim ayında dokuz kadın öğrenci Hava Harp Okulu'nda eğitime başladı. Madelet sağlık sorunları nedeniyle eğitimini sürdüremese de attığı adım, kendisinden sonra gelecek kadınların önünün açılmasına katkı sağladı.

Madelet'in hikâyesi havacılıkla sınırlı kalmadı. 1963 yılında Almanya'ya yerleşerek iş hayatına atıldı ve Bremen'de girişimci kimliğiyle öne çıktı.

Süreç Nasıl İlerleyecek?

1975 yılında Bremen Türk-Alman Kadınlar Derneği'ni kuran Madelet, Almanya'ya çalışmak için giden Türklerin ülkeye uyum sağlamaları, iş bulmaları ve dil öğrenmeleri amacıyla çeşitli çalışmalar gerçekleştirdi.

1999 Marmara Depremi'nin ardından ise dernek aracılığıyla Sakarya'nın Karaman Mahallesi'nde anne ve babalarını kaybeden çocuklar için “Bremen Mızıkacıları Yetimhanesi ve Kreşi” yaptırılmasına öncülük etti. Yapı daha sonra Çocuk Esirgeme Kurumuna bağışlandı.

Türkiye ile Almanya arasındaki toplumsal ve kültürel ilişkilere yönelik çalışmalarından dolayı Madelet Grabbe Başusta, 2001 yılında dönemin Almanya Cumhurbaşkanı Johannes Rau tarafından liyakat nişanına layık görüldü. Bakü Avrasya Üniversitesi tarafından da kendisine fahri doktora verildi.

Yaklaşık 350 metrekarelik alana kurulan sergide 28 vitrin, 10 bilgi panosu ve 7 büyük teşhir panosunda toplam 321 eser, belge ve efemera bulunuyor.

Madelet'in havacılık dönemini anlatan iki hiperreal heykelin yanı sıra kullandığı uçakları temsil eden iki ölçekli Magister uçağı ile THK-4 planör maketleri de sergide yer alıyor.

Serginin 50 metrekarelik gösterim alanında ise yönetmenliğini Nebil Özgentürk'ün, yapımcılığını Hüseyin Başusta'nın üstlendiği 48 dakikalık “Madelet – Rüzgâra Karşı Uzun ve Cesur Bir Yürüyüş” belgeseli Türkçe ve İngilizce altyazılı olarak gösteriliyor.

Serginin açılışına İstanbul Vali Yardımcısı Avni Kula, Türk Hava Kurumu Genel Başkanı Prof. Dr. Akın Ünal, İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdür Yardımcısı Aykut Keleş, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Bülent Katkak'ın yanı sıra iş, sanat ve kültür dünyasından çok sayıda davetli katıldı.

Açılışta Madelet Grabbe Başusta da yer alırken ziyaretçiler Başusta'ya yoğun ilgi gösterdi.