Öne Çıkan Gelişmeler & Özet:
- • Irak'ta ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun askeri misyonunda sona gelindi. Iraklı yetkililer, koalisyo...
- • Iraklı güvenlik yetkilileri, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun ülkedeki üs ve karargahlarını Irak mak...
- • Yetkili kurumlar ve uzmanlar gelişmeleri anlık olarak analiz etmeye devam ediyor.
Irak'ta ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun askeri misyonunda sona gelindi. Iraklı yetkililer, koalisyon güçlerinin çekilme sürecinin 30 Eylül itibarıyla tamamlanacağını ve ülkedeki üslerin Irak makamlarına devredildiğini açıkladı. Böylece 2003'teki ABD işgaliyle başlayan ve farklı dönemlerde kesintiye uğrayan yabancı askeri varlıkta yeni bir döneme geçiliyor.
Iraklı güvenlik yetkilileri, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun ülkedeki üs ve karargahlarını Irak makamlarına devrettiğini bildirdi. 30 Eylül'ün ardından koalisyona bağlı muharip veya eğitim birliklerinin ülkede kalmaması planlanıyor. Irak ile koalisyon ülkeleri arasındaki ilişkilerin bundan sonraki süreçte ikili anlaşmalar üzerinden yürütülmesi öngörülüyor.
Irak yönetimi daha önce de 30 Eylül'ün koalisyonun askeri misyonunun sona ermesi için kesin tarih olduğunu açıklamıştı.
Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar
ABD öncülüğündeki güçler 2003 yılında Irak'ı işgal ederek Saddam Hüseyin yönetimini devirdi. ABD'nin Irak'taki askeri varlığı sonraki yıllarda önemli ölçüde azaltıldı ve son muharip birlikler Aralık 2011'de ülkeden ayrıldı.
Ancak DEAŞ'ın Irak ve Suriye'de geniş bir alanı kontrol altına almasının ardından ABD güçleri, Irak hükümetinin davetiyle 2014 yılında ülkeye yeniden konuşlandırıldı. ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon da DEAŞ'la mücadele amacıyla faaliyet göstermeye başladı.
Bağdat ve Washington, Eylül 2024'te uluslararası koalisyonun Irak'taki askeri misyonunun sona erdirilmesi için iki aşamalı bir plan üzerinde anlaşmıştı.
Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum
Plan kapsamında federal Irak'taki üs ve karargahlardan çekilme süreci tamamlanırken, ikinci aşamada Suriye'deki DEAŞ karşıtı operasyonlara Irak üzerinden verilen desteğin Eylül 2026 sonuna kadar sürdürülmesi kararlaştırılmıştı.
Irak'tan ayrılan Amerikan askerlerinin tamamının ABD'ye dönmesi beklenmiyor. Kalan yüzlerce askerin önemli bölümünün Ürdün ve bölgedeki diğer noktalara yeniden konuşlandırılacağı bildiriliyor.
Bu birliklerin Suriye'deki DEAŞ unsurlarına karşı yürütülen operasyonlara destek vermeyi sürdürmesi bekleniyor.
Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri
ABD öncülüğündeki koalisyonun çekilmesi Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde ise güvenlik ve hava savunması konusunda endişelere neden oldu.
IKBY Başbakanı Mesrur Barzani, Amerikan güçlarının ayrılmasının ardından bölgenin savunmasız kalabileceği uyarısında bulundu. Barzani, özellikle hava savunma kapasitesindeki eksikliklere dikkat çekerek ABD'nin 2011'deki çekilmesinin ardından oluşan güvenlik ortamını hatırlattı.
IKBY tarafı, son dönemde bölgenin çok sayıda füze ve insansız hava aracı saldırısıyla karşı karşıya kaldığını belirtirken, Irak'ın kuzeyindeki hava sahasının korunması konusunda Bağdat yönetiminin sorumluluk üstlenmesi gerektiğini savunuyor.
Süreç Nasıl İlerleyecek?
Koalisyonun askeri misyonunun 30 Eylül itibarıyla sona ermesiyle Irak'taki güvenlik sorumluluğunun tamamen ülkenin kendi güvenlik güçlerine geçmesi hedefleniyor.
Iraklı yetkililer, ülkenin güvenlik durumunun istikrarlı olduğunu ve Irak güçlerinin ülke topraklarının tamamında kontrolü sağladığını belirtirken, koalisyon ülkeleriyle ilişkilerin bundan sonra istihbarat paylaşımı, silah programları ve ikili güvenlik işbirlikleri üzerinden devam edeceğini bildiriyor.