Öne Çıkan Gelişmeler & Özet:
- • Faiz harcamaları bütçeye ağır yük oldu. Yılbaşından bu yana geçen 3 ayda faize giden kamu kaynağı geçen yıla g...
- • Toplanan her 4 liralık verginin 1 lirası faize gitti. Ocak-mart dönemi bütçe verilerine göre, martta 1 trilyon...
- • Yetkili kurumlar ve uzmanlar gelişmeleri anlık olarak analiz etmeye devam ediyor.
Faiz harcamaları bütçeye ağır yük oldu. Yılbaşından bu yana geçen 3 ayda faize giden kamu kaynağı geçen yıla göre yüzde 89 oranında artarak 876 milyar lirayı aştı.
Toplanan her 4 liralık verginin 1 lirası faize gitti. Ocak-mart dönemi bütçe verilerine göre, martta 1 trilyon 230 milyar lira gelire karşılık 1 trilyon 460 milyar liralık harcama yapılınca bütçede 229.9 milyar liralık ilave açık oluştu. Martta faize 236 milyar lira gitti. Ocak-şubat döneminde ise bütçe harcamaları yüzde 42 artışla 4 trilyon 425 milyar liraya çıkarken bütçe gelirleri vergi zamları ve özelleştirmeler sayesinde yüzde 66.4 artarak 4 trilyon 5 milyar lira oldu. Bütçe 3 ayda 420 milyar liranın üzerinde açık verdi.
Giderlerde en büyük artış yüzde 88.8’le faizde yaşandı. 3 ayda 3 trilyon 360 milyar lira vergi toplandı, 876 milyon lirası iç ve dış borç faizlerine harcandı. Faiz, halktan toplanan vergilerin yüzde 26’sını tek başına yuttu. 3 ayda faize giden para ile 17 milyon emeklinin her biri için 51 bin 529 liralık ek kaynak yaratılabilirdi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları Türkiye’nin savunma bütçesinde ciddi artışa neden oldu. Güvenlik ve savunmaya yönelik harcamalar geçen yıla göre yüzde 107 artarak 47.4 milyar liraya çıktı.
Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar
Mühimmat alımları yüzde 137, silah araç ve gereçlerine yapılan harcama yüzde 127, savunmaya yönelik gayrimenkul yatırımları yüzde 231 arttı.
Güvenlik amaçlı NATO altyapı yatırımları da yüzde 90 arttı. Akaryakıt zamları devleti de vurdu. Devletingenel enerji giderleri 3 ayda yüzde 24 artarken, akaryakıt alım giderlerindeki artış yüzde 68’e ulaştı.
10 Ocak 2012: Faiz lobisine karşı sert çıkacağız, onları rahat çalıştıramayız.
Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum
30 Nisan 2013: Biz geldiğimizde faiz %47’ydi. Nereye geldiğimizi görüyoruz.
13 Haziran 2018: Faiz konusunda hassasiyetim aynı, değişen bir şey yoktur.
17 Kasım 2021: Bu yolda ben faizi savunanlarla beraber olmadım, olamam.
Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri
1 Aralık 2021: Faiz sarmalında yaşamayacağız. Üretimi engelletmeyeceğiz.
19 Aralık 2021: Faiz indirimi sürecek. Nas neyi gerektiriyorsa onu yapacağım.
24 Aralık 2021: Faiz düzeni zulüm düzenidir. Biz de bu düzene savaş açtık.
Süreç Nasıl İlerleyecek?
7 Haziran 2022: Bu iktidar faizi artırmayacaktır. Düşürmeye devam edeceğiz.
21 Nisan 2023: Bu kardeşiniz iktidarda bulunduğu sürece faiz yükselemez.
28 Aralık 2024: Faiz insin ki enflasyon da insin. Bu artık olmazsa olmazımız.
30 Mayıs 2025: Faize dayalı sistemle kararlı mücadele eden bir kardeşinizim.
- Cumhurbaşkanı’nın yetkisinde olan bütçedeki gizli hizmet ödeneğinden bu yılın ilk 3 ayında yapılan harcama yüzde 60 artışla 5 milyar 320 milyon lirayı buldu. Geçen yıl aynı dönemde örtülü ödenekten 3 milyar 320 milyon liralık harcama yapılmıştı. Gizli hizmet giderleri için mart ayında yapılan harcama da 1 milyar 20 milyon lira oldu.
Cumhurbaşkanlığı bütçesinden mart ayında 779 milyon lira harcama başarıyla tamamlandı. Böylece 3 aylık harcama 4 milyar 158 milyon liraya çıktı. Örtülü ödenek kullanımı ile normal bütçe kaynaklarından yapılan toplam harcama ise 9.5 milyar liraya ulaştı.