Kritik Açıklama: Yeni Yol Grubu Milletvekili Kısacık, verimlilik bütçesini yetersiz buldu: Gelişmeler Takip Ed

(TBMM) - Tbmm Plan Ve Bütçe Komisyonu'nda konuşan Yeni Yol Grubu Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın verimlilik çalışmalarına ayırdığı bütçenin yetersiz olduğunu belirterek, "Sanayideki verimliliği artırmak misyonuyla kurulan bir kurul gittikçe işin kolayına kaçıp para dağıtan bir kurum haline gelmiş" dedi. Yeni Yol Grup Başkanvekili Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen ise fon dolandırıcılığı iddialarının piyasalarda yarattığı kayıplara dikkati çekerek Bakan Kacır'a, "Türk sanayi sektörünün, Türk şirketlerinin gördüğü zararı telafi edecek ayrı bir yaklaşım ya da programınız bulunmakta mıdır?" diye sordu.

AK Parti Samsun Milletvekili ve Komisyon Başkanı Mehmet Muş'un başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda 2027 Yılı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kurum ve kuruluşların bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları görüşülüyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın sunumunun ardından komisyon üyeleri söz aldı.

Komisyonda söz alan Kısacık, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın temel faaliyetlerinden birinin verimlilik olması gerektiğini belirterek, bakanlığın bu alandaki çalışmalarının ve bütçe payının gerilediğini söyledi. Bakanlığın dijital kütüphanesindeki yayınlara dikkati çeken Kısacık, geçmişte iş etüdü, metot etüdü ve zaman etüdü gibi konularda önemli çalışmalar yapıldığını ifade ederek, "O döneme göre muazzam kitaplar görürsünüz. Bizim endüstri mühendisliği faaliyetlerimizde o zamanki bakanlığın kitapçıkları hep bizim için önemli olmuştur. Çok değerli çalışmalar vardı ama şimdi bakıyoruz, verimliliğin unutulduğunu görüyoruz" diye konuştu.

Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar

Kısacık, 2027 yılı bütçesindeki alt programların ödeneklerini paylaşarak, yatırım potansiyelinin artırılması ve yatırımların teşviki için 74 milyar 17 milyon lira, sanayi altyapısının geliştirilmesi için 53 milyar 457 milyon lira, sanayinin geliştirilmesine yönelik bilim, teknoloji ve yenilik çalışmaları için 4 milyar 128 milyon lira, sanayi ve verimliliğin geliştirilmesi için ise 704 milyon lira ayrıldığını belirtti.

Bu dört alt program arasında en düşük ödeneğin verimlilik alanına ayrıldığını vurgulayan Kısacık, şöyle konuştu:

"2027 yılında toplam 132 milyar 308 milyon liralık sanayi programı içerisinde verimlilik alt programının oranı sadece yüzde 0,53. Ben buna karşı çıkıyorum ve bir endüstri mühendisi olarak da sizin de karşı çıkmanız gerekir diye düşünüyorum. Çünkü verimlilik, aynı emek, aynı enerji, aynı ham maddeyle daha fazla değer üretmek. Biz bunu yapıyor muyuz? Aynı emek, aynı enerji, aynı sermayeyle daha fazla değer üretmek için sanayiciye ne veriyoruz, KOBİ'ye ne veriyoruz? Eğitiyor muyuz, anlatıyor muyuz, yazılımlarla destekliyor muyuz? Bunun sonucunu alıyor muyuz?"

Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum

Verimliliğin yalnızca sanayiyle sınırlı şekilde ele alınmaması gerektiğini belirten Kısacık, Türkiye'de tarım, sağlık, altyapı ve günlük yaşamda da verimlilik oranlarının düşük olduğunu savundu. Kısacık, "Ben hatta verimlilik bakanlığının bile kurulması taraftarıyım. Verimlilik Bakanlığı mı kurulur, bir verimlilik seferberliği mi olur ya da bir verimlilik yılı mı ilan edilir, bizim verimliliğe ayrı bir önem vermemiz gerekiyor. Çünkü eğer biz her alanda verimliliği belli ölçüde artırsak inanıyorum ki dünyanın sayılı ekonomileri arasına geleceğiz" dedi.

Verimlilik alt programına ayrılan kaynağın diğer alt programlarla karşılaştırıldığında da düşük kaldığını söyleyen Kısacık, yatırımın artırılması için ayrılan kaynağın verimlilik ödeneğinin 105 katı, sanayi altyapısının geliştirilmesine ayrılan kaynağın ise 76 katı olduğunu kaydetti.

Kısacık, verimlilik alt programının bütçe içindeki payının yıllar itibarıyla gerilediğini belirterek, "2026 bütçesinde yüzde 0,36, 2027 bütçesinde 704 milyon lirayla yüzde 0,28, 2028 tahmininde yüzde 0,25'e, 2029 tahmininde yüzde 0,24'e düşüyor. Yani her yıl verimliliği biraz daha düşürüyoruz" ifadelerini kullandı.

Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ise Kısacık'ın değerlendirmesine, diğer bütçe kalemlerinin de verimliliğe katkı sağladığını belirterek karşılık verdi. Kacır, "Yatırımlarda, altyapıda, bilim, teknoloji, yenilik destekleri de verimliliği artırıcı çalışmalardır. Bunu böyle ayrıştırırsanız yanlış bir değerlendirme yapmış olursunuz" dedi.

Kısacık ise Bakan Kacır'ın değerlendirmesine karşılık, "Tabii ki her bir yeni yatırım verimliliği artırır mı? Siz böyle derseniz ben bir şey söylemiyorum Sayın Bakanım. Aynı makineyle daha fazla... Eğer Sanayi ve Teknoloji Bakanı verimliliği yeni makineyle, yeni altyapıyla anlatıyorsa ben bir şey demiyorum" diye konuştu.

EKMEN: FON DOLANDIRICILIĞININ PİYASALARDA YARATTIĞI KAYBI GÜNDEME GETİRDİ

Süreç Nasıl İlerleyecek?

Komisyonda söz alan Yeni Yol Grubu Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen de konuşmasına fon dolandırıcılığı iddialarının Türk sanayisi üzerindeki etkisini sorarak başladı.

Ekmen, DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın bir gün önce yaptığı açıklamaya da değinerek, halka açık şirketlerin toplam piyasa değerinin 479 milyar dolardan 306 milyar dolara gerilediğini, kaybın 173 milyar doları aştığını söyledi.

Türk borsasının ilk kez yedi hafta üst üste kayıp yaşadığını belirten Ekmen, küçük yatırımcıların zararının yanı sıra şirketlerin toplam piyasa değerindeki düşüşe de dikkati çekti. Ekmen, Bakan Kacır'a "Bu yedi haftalık zarar ne zaman bir stop noktasına gelecektir, ne zaman kendini tekrar toparlamaya geçecektir? Bununla Türk sanayi sektörünün, Türk şirketlerinin gördüğü zararı telafi edecek ayrı bir yaklaşım ya da programınız bulunmakta mıdır?" sorularını yöneltti.

Ekmen, Bakan Kacır'ın sunumunda yer verdiği 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında 10 bin ileri düzey uzman ve 100 bin uygulama profesyoneli yetiştirilmesi hedefini de gündeme getirdi. Daha önce açıklanan 1 milyon yazılımcı hedefini hatırlatan Ekmen, "21 Nisan 2021 tarihinde Sayın Berat Albayrak, 1 milyon yazılımcıyı üç yıl içerisinde yetiştireceklerini ilan etmişti. 1 milyon yazılımcı hedefinde bugün varılan nokta nedir ve bu yapay zeka uzmanları bunun neresine eklenerek giderilmektedir?" diye sordu.

"BÖLGESEL KALKINMANIN BÜTÇEDEKİ PAYI GERİLEDİ"

Bölgesel kalkınma programlarına ayrılan bütçenin de gerilediğini ifade eden Ekmen, bakanlığın bütçesi yüzde 40,6 artarken bölgesel kalkınmanın bütçe içindeki payının yüzde 2,68'den yüzde 2,20'ye düştüğünü söyledi.

SEGE 2025 verilerine göre Doğu Karadeniz ve GAP bölgesindeki illerin sıralamalarına dikkati çeken Ekmen, bu bölgelerdeki illerin büyük bölümünün gelişmişlik sıralamasında son 20 içerisinde yer aldığını belirtti. Ekmen, "Bölgesel kalkınma programına tabi illerde bu kadar bariz bir durum varken bütçeniz bu noktada niçin gerilemiştir?" diye sordu.

GAP sulama yatırımlarına ayrılan kaynağı da eleştiren Ekmen, bu yatırımlar için 250 milyon lira ayrıldığını belirterek, söz konusu tutarın GAP Kalkınma Bölge İdaresinin 1 milyar 797 milyon liralık bütçesi içindeki payına ilişkin değerlendirmede bulundu.

Sulama yatırımlarının tamamlanmasının gıda enflasyonunun düşürülmesi açısından önem taşıdığını ifade eden Ekmen, "Türkiye'de gıda enflasyonunu düşürmenin en önemli yolu girdilerdeki maliyeti azaltmaktır. GAP bölgesindeki sulama yatırımları istenen seviyede değildir. Mardin-Şanlıurfa hattından diğer bölgelere kadar bu yatırımların bir bütünlük içerisinde ele alınması, değerlendirilmesi ve bir an önce bitirilmesi gerekir" dedi.

Batman'da 2013 yılında tamamlanan Sol Sahil Sulama Kanalı'nın 2024 yılında devreye alındığını hatırlatan Ekmen, bitirilen bazı sulama kanallarının uzun süre kullanılmadığını söyledi. Ekmen, bölgesel kalkınma için ayrılan kaynakları fon dolandırıcılığı iddialarının maliyetiyle de karşılaştırarak, "Sadullah Bey de söyledi, sizin bütün bütçeniz fon dolandırıcılığının üçte biri. DOKAP ya da GAP'a ayrılan para ise yüzde 1 ya da yüzde 2 seviyesinde. Bu rakamlar da fon dolandırıcılığının maliyetini net olarak ortaya koymaktadır" ifadelerini kullandı.

DOKAP kapsamındaki illerin gelişmişlik sıralamalarına da değinen Ekmen, Gümüşhane'nin 65'inci, Bayburt'un 62'nci, Tokat'ın ise 61'inci sırada bulunduğunu belirtti. Ekmen, üreticilerin gelirlerini artıran, yerel işletmeleri destekleyen ve göç baskısını azaltan yatırımların bütçede yeterince yer bulmadığını söyledi.