Sıcak Gündem: Türkiye'nin uzaydaki yolunu "ŞİMŞEK" açacak | İşte Tüm Ayrıntılar

GÖKSEL YILDIRIM / FUAT KABAKCI - ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, Türkiye'nin uzun süredir uzayda bir aktör olarak faaliyetlerini sürdürdüğünü belirterek, sahip olunan potansiyelin dünyadaki işbirliktelikleriyle büyüyeceğini söyledi.

İkinci, ROKETSAN'ın uzay alanında yürüttüğü çalışmalara ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

ROKETSAN'ın Türkiye'nin Antalya'da ekim ayı başında ev sahipliği yapacağı 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin ana sponsorlarından biri olduğuna işaret eden İkinci, "ROKETSAN olarak uzay çalışmalarının içerisinde Türkiye'yi temsil etmekten son derece memnunuz. ROKETSAN'ın görevi aslında uzaya gönderecek olduğumuz uydu gibi faydalı yükleri taşıyacak platformları geliştirmek. Bu doğrultuda da 2020 yılında aslında Sayın Cumhurbaşkanımızın açmış olduğu uzayla, uyduyla ve uzaya fırlatmayla ilgili bir mükemmeliyet merkezi şu anda ROKETSAN'ın içerisinde faaliyetlerine devam ediyor." diye konuştu.

Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar

İkinci, uzayın Türkiye açısından da önemli bir ekonomik potansiyeli bulunan, teknoloji alanında da çok uzun süredir yatırım yaptıkları bir alan olduğuna değinerek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"ROKETSAN'ın buradaki görevi ŞİMŞEK 1 ve ŞİMŞEK 2 Uydu Fırlatma Sistemi projeleri kapsamında aslında Savunma Sanayii Başkanlığımızla beraber uzaya kendi uydularımızı taşıyacak olan platformları geliştiriyoruz. Konu uzay olunca alt teknolojileri, navigasyon teknolojileri, motor teknolojileri, itki teknolojileri, üzerindeki termal teknolojiler, malzeme teknolojilerinin hiçbir tanesini genelde bu konuya hakim olan ülkeler, bu teknolojiye sahip ülkeler diğer ülkelerle paylaşmıyorlar. Bunları buradaki merkezimizde, bizimle beraber çalışan birçok üniversite, işte sanayi işbirlikleriyle hayata geçirerek aslında uzayda bir oyuncu olarak yer almaya gayret gösteriyoruz. 2016'dan beri defalarca sonda roketleriyle, değişik platformlarla, uzayda aslında oluşturmuş olduğumuz çözümlerimizin denemesini, uzayla ilgili tarihçe kazandırma kısmını çok büyük oranda tamamladık. İlk etapta ŞİMŞEK 1, sonrasında ŞİMŞEK 2'nin başarılı atışlarıyla inşallah Türkiye'nin uzaya bağımsız erişimini ROKETSAN olarak bizler sağlayacağız."

ROKETSAN, insan kaynağına çok ciddi yatırım yapıyor

Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum

İkinci, ROKETSAN'ın şu anda Türkiye'nin uzayla ilgili çalışan en büyük mühendislik ekibine sahip olduğunu, hem ekip olarak hem de laboratuvar altyapısı olarak Türkiye'nin bu konudaki en yetkin kurumlarından bir tanesi durumunda bulunduklarını bildirdi.

Şirketin, uyduları yörüngeye taşıyacak alt sistemleri kendi iş ortaklarıyla mükemmeliyet merkezinde çalıştığını dile getiren İkinci, şu ifadeleri kullandı:

"Bu açıdan baktığınızda aslında Antalya'da gerçekleştirilmesi planlanıyor olan IAC hem insan kaynağı yetiştirme açısından hem de uluslararası işbirliktelikleri açısından çok önemli anlam ifade ediyor. Onun için buraya katılımı, işbirlikteliklerini çok önemsiyoruz. Türkiye'de uzayla ilgili insan kaynağının çok büyük kısmı daha çok savunma sektöründeki firmalarda yoğunlaşmış ama bunun ticari boyutu, ticarileştirilme tarafı, bilimsel araştırma tarafı da yoğun insan kaynağı ihtiyacı içerisinde olacak. Konferanstaki işbirliktelikleri, projelerimizde yetişen mühendislerimizle beraber Türkiye'nin çok önemli oyunculardan bir tanesi olması için elimizden geleni yapıyoruz. Hem insan kaynağı yetiştirme hem altyapılar açısından ROKETSAN çok ciddi yatırımlar yapıyor. Şu anda kendi projelerimizi, sürdürdüğümüz projelerimizi yerine getirecek insan kaynağını yetiştirmiş durumdayız. Bunlar daha ileride inşallah çok daha fazla sayıda mühendisimizi yetiştirecek bir nüve olarak görevlerine devam edecekler."

Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri

İkinci, ROKETSAN'ın geliştirdiği ŞİMŞEK 1 ve 2 platformlarının geldiği seviyelere değinerek, "Aslında ŞİMŞEK 1'in temel gayesi 500 kilometreye yakın bir yörüngeye 400 kilogram büyüklüğünde bir payloadu (faydalı yük), uydu veya başka bir payloadu yerleştirilebilecek teknolojiyi geliştirmek. Bunun takvimine uygun olarak çalışmaları devam ediyor. Savunma Sanayii Başkanlığımızla koordineli şekilde devam ediyoruz. Gaye aslında Türk topraklarından, Türkiye'den uzaya ulaşabilecek bir platformu hayata geçirebilmek." dedi.

ŞİMŞEK 2 sözleşmesinin de geçen yıl imzalandığını anımsatan İkinci, roketin 1,5 tonluk daha büyük faydalı yükü 700 kilometreye kadarlık bir yörüngeye yerleştirebilecek kabiliyette olacağını aktardı. İkinci, sözlerini şöyle sürdürdü:

"ŞİMŞEK 2 özellikle ticarileştirmek istediğimiz ve uluslararası işbirliktelikleriyle ticarileştirecek olduğumuz platformlarımızdan bir tanesi. Bu bizi uzaya uydu taşıyabilen, başka ülkelere de bu konuda destek verebilen bir ülke statüsüne yerleştirecek. ŞİMŞEK 1 ve ŞİMŞEK 2 şu anda takvimine uygun olarak devam ediyor. Orada herhangi bir sıkıntımız yok. İnşallah kısa zaman içerisinde bu çalışmaları tamamlayıp uzaya fırlatılmasını sağlayacağız."

Süreç Nasıl İlerleyecek?

ROKETSAN yeniden kullanılabilir roketleri çalışıyor

İkinci, uzaya taşınacak faydalı yüklerin kilogram başına düşecek olan maliyetlerini azaltmak, uluslararası rekabette oyuncu olabilmek için yeniden kullanılabilir kademeleri de çalıştıklarını belirtti. İkinci, şunları kaydetti:

"Bununla ilgili çalışmalar devam ediyor ama ŞİMŞEK 1 ve ŞİMŞEK 2'de yeniden kullanılabilir kademeler olmayacak ilk etapta fırlatacağımız platformlarda. ŞİMŞEK 1 ve ŞİMŞEK 2'nin üzerinde kalifiye ettiğimiz alt komplelerle aslında bundan sonraki aşamalarda yeniden kullanılabilir kademelerle kilogram başına düşen uzaya erişim maliyetini uluslararası rekabette çok iyi bir noktaya taşımayı istiyoruz. Buradaki uzay mükemmeliyet merkezimiz de bu konudaki çalışmalarına zaten başlamış durumda."

Murat İkinci, ROKETSAN'ın uzay alanındaki teknolojilerin geliştirilmesi konusunda geniş bir ekosistem ve işbirliği ağı oluşturma konusunda adımlar attığını dile getirerek, "ROKETSAN'ın bütün stratejisi her işi kendi yapma değil de bu işle ilgili bir ekosistem oluşturma, buradaki tedarik zincirini oluşturma yönünde. Yoksa öteki türlü rekabet etmekte gayet sıkıntı yaşayacağımız bir dönem olabiliyor." dedi.

Şirketin bu konuda geldiği seviye hakkında bilgi veren İkinci, "Şu anda 2 bin 500'e yakın iş ortağımızla faaliyetlerimize devam ediyoruz. Bunların büyük kısmı aslında bize füze üretimleri tarafında destek veriyor ama uzay konusunda da kalifiye ürünler çıkarabilecek iş ortaklarımızla kabiliyetlerini geliştirmek için ciddi çabalar harcıyoruz. Bu konuda beraber hareket ediyoruz. Oradaki ekosistemi de büyütme, aslında o ekosistemin dünyaya entegrasyonu, uluslararası projelerde de yer alması için de bir gayretimiz var." ifadelerini kullandı.

Ayrıca üniversiteler, TÜBİTAK Uzay gibi kamu kurumları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, savunma sanayisindeki iş ortakları dahil olmak üzere geniş bir yelpazede işbirliği yaptıklarını kaydeden İkinci, "Bizim görevimiz onların yapmış olduğu uydu gibi faydalı yükleri uzaya taşıyacak olan platformu gerçekleştirmek. Ama bunun alt teknolojilerini ROKETSAN olarak biz çalıştığımız gibi bunların üretimleri, alt teknolojilerindeki AR-GE faaliyetleri konusunda hem endüstrimizi hem de üniversitelerimizi yoğun olarak kullanmaya gayret gösteriyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

ROKETSAN, Ay görevine yönelik çalışmalarını hızlandırıyor

İkinci, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye'nin Milli Uzay Programı konusunda Ay hedefine ilişkin, "Aslında ROKETSAN o programdaki ana oyunculardan bir tanesi. Bizler ROKETSAN'a verilen görev kapsamında uzaya kendi faydalı yüklerimizi taşıyan platformları, o programın en önemli parçalarından bir tanesini geliştirme sorumluluğunu almış bulunuyoruz. Bu sorumluluğu da hızla yerine getireceğiz." dedi.

Ay programının ROKETSAN'la beraber birçok firmanın, kurumun ortak hareket ettiği bir program olduğunu dile getiren İkinci, "Ama her koşulda zaten hem ulusal program tarafında hem de uluslararası işbirliktelikleri tarafında ROKETSAN olarak özellikle fırlatma tarafında işbirliktelikleriyle büyümeyi istiyoruz. Bu alanın gelecekte çok ciddi bir potansiyel yaratacağını düşünüyoruz. Özellikle dost ve kardeş ülkelerle bu konudaki işbirliğinin de bizim hızımıza hız katacağı kanaatindeyim." ifadelerini kullandı.

Türkiye gelecek dönem uzayın önde gelen aktörlerinden olacak

İkinci, Türkiye'nin uzay konusundaki perspektifine değinerek, "Türkiye uzay konusunda bir aktör olarak çok uzun zamandır faaliyetlerine devam ediyor ama önümüzdeki dönem inşallah Türkiye'nin bu konudaki önde gelen aktörlerden bir tanesi olarak dünyadaki işbirliktelikleriyle büyüyen bir potansiyeline şahit olacağımız bir dönemi yaşayacağız." değerlendirmesinde bulundu.

Burada ROKETSAN'ın üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmek için var gücüyle gayret gösterdiğini vurgulayan Murat İkinci, sözlerini şöyle tamamladı:

"Hem personel yetiştirme hem bu konudaki insan kaynağını büyütme, kabiliyetlerini artırma hem de altyapılar konusunda ciddi yatırımlar yapıyoruz. Şu anda ROKETSAN bünyesinde aslında Türkiye'nin en gelişmiş test altyapıları, malzeme altyapıları, işte üretim altyapıları sadece ve sadece uzayla ilgili konularda çalışmak üzere ayrılmış durumda. Bunlara yatırımlara devam ediyoruz. İnşallah gelecekte bu yatırımların artmasıyla beraber Türkiye uzayda gerçekten hak ettiği noktaya hep beraber ulaşacak diye düşünüyorum."