Öne Çıkan Gelişmeler & Özet:
- • Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenliğini ve tüketici haklarını koruma altına almak amacıyla hazırlanan Yeni...
- • Yönetmelik uyarınca, yeni bir moleküler yapıya sahip olan, mikroorganizmalardan, mantarlardan veya alglerden e...
- • Yetkili kurumlar ve uzmanlar gelişmeleri anlık olarak analiz etmeye devam ediyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenliğini ve tüketici haklarını koruma altına almak amacıyla hazırlanan Yeni Gıda Yönetmeliği'ni Resmi Gazete'de yayımladı. 31 Aralık 2025 tarihinden önce Türkiye’de yaygın tüketimi bulunmayan gıda ve bileşenlerini kapsayan düzenleme, piyasaya arz süreçlerine ilişkin sıkı denetim ve bilimsel onay şartı getiriyor.
Yönetmelik uyarınca, yeni bir moleküler yapıya sahip olan, mikroorganizmalardan, mantarlardan veya alglerden elde edilen gıdalar "yeni gıda" olarak sınıflandırılıyor. Ayrıca, hücre veya doku kültüründen üretilen gıdalar ile özel üretim süreçleriyle elde edilen ve besin yapısı önemli ölçüde değişen ürünler de bu kapsama dahil edildi. 100 nanometre altı boyutlara sahip olan ve özel amaçla üretilentasarlanmış nanomateryaller de yönetmelik çerçevesinde denetlenecek.
Yönetmelikte, toplumsal hassasiyetler ve güvenlik kriterleri doğrultusunda kesin yasaklar belirlendi. Buna göre;
Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar
-Domuz ve böcek kaynaklı gıdalar için yapılan hiçbir başvuru kabul edilmeyecek.
-Bu ürünlerin "Yeni Gıdalar Listesi"nde yer alması ve piyasaya arz edilmesi yasaklandı.
-GDO’lu ürünler, enzimler, katkı maddeleri ve aroma vericiler kendi özel mevzuatlarına tabi olmaya devam edecek.
Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum
Gıda işletmecileri, yeni bir ürünü piyasaya arz etmeden önce Bakanlığa danışmak ve onay almakla yükümlü kılındı. Süreç şu şekilde işleyecek:
Bilimsel Değerlendirme:Başvurular, Bakanlık bünyesinde oluşturulan Bilimsel Komisyon tarafından 9 ay içinde incelenecek.
Güvenlik Şartı:Gıdanın insan sağlığı için risk oluşturmadığı bilimsel verilerle kanıtlanmak zorunda.
Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri
Tüketici Bilgilendirmesi:Mevcut bir gıdanın yerine kullanılacak ürünlerin, besin değeri açısından tüketiciyi yanıltmaması veya dezavantaj oluşturmaması şartı aranacak.
İzleme:Ürün piyasaya çıktıktan sonra da gıda güvenliğini sağlamak amacıyla Bakanlık tarafından izleme gereklilikleri uygulanabilecek.
Yönetmelik, yenilikçi üreticilerin haklarını korumak adına, sunulan yeni bilimsel veriler için5 yıl süreyleveri koruması sağlıyor. Bu süre zarfında, ilk başvuru sahibinin verileri onaysız olarak başka bir başvuru için kullanılamayacak. Ancak, üreticinin adı, ürünün tanımı ve güvenlik değerlendirmesinin sonuçları kamuoyunun erişimine açık tutulacak.
Süreç Nasıl İlerleyecek?
Başka ülkelerde en az25 yıldırgüvenli bir tüketim geçmişi olan gıdalar için daha kısa süreli bir bildirim prosedürü uygulanacak. Bilimsel Komisyonun 4 ay içinde herhangi bir güvenlik itirazında bulunmaması durumunda, bu "geleneksel gıdalar" listeye dahil edilerek satışına izin verilecek.
Halen faaliyet gösteren işletmelerin yeni düzenlemelere uyum sağlaması için30 Haziran 2027tarihine kadar süre tanındı. Bu tarihten önce piyasaya arz edilen ürünler, raf ömrü sonuna kadar satışta kalabilecek. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenlere 5996 sayılı Kanun kapsamında idari yaptırım uygulanacak.