Öne Çıkan Gelişmeler & Özet:
- • İktidar, 2025’te ‘500 bin sosyal konut’ projesini açıkladı ve gözler 100 bin konut için İstanbul’daki kura çek...
- • Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2022’de seçimlerin öncesinde TOKİ işbirliğindeki proje, ‘Türkiye’nin en büyü...
- • Yetkili kurumlar ve uzmanlar gelişmeleri anlık olarak analiz etmeye devam ediyor.
İktidar, 2025’te ‘500 bin sosyal konut’ projesini açıkladı ve gözler 100 bin konut için İstanbul’daki kura çekimine çevrildi. Ancak söz konusu müjde, akıllara Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın (TOKİ) daha önce verdiği vaatleri getirdi. TOKİ, önceki yıllardaki sosyal konut hamlesinde olduğu gibi ‘İlk Evim Arsa’ projesinde de sınıfta kaldı, 235 bin hak sahibinin çağrılarına kulaklarını tıkadı. Hak sahipleri, “4 yıldır bekliyoruz, arsalar nerede belli değil. Devletimizin gücüne, verdiği sözlere inandık. Ancak gelinen noktada mağdur edildik” diyerek yaşadıklarını SÖZCÜ’ye anlattı.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2022’de seçimlerin öncesinde TOKİ işbirliğindeki proje, ‘Türkiye’nin en büyük projesi’ olarak tanıtıldı. Projeye, 8 milyon başvuru başarıyla tamamlandı. Çekilişle 235 bini aşkın kişi arsa, proje dahilinde 267 bin kişi de konut için hak sahibi oldu. Tapuların Aralık 2022’de verileceği, arsaların altyapı çalışmalarının ise iki yılda tamamlanacağı açıklandı. Ancak bunlar sözde kaldı. Sözleşmesini imzalayanlar oldu, ayrıca arsalarının yerini göremeyen hak sahipleri bulunuyor.
Hak sahipleri, seslerini duyurmak için defalarca eylem yaptı. Binlerce kişinin katılımıyla Telegram ve WhatsApp grupları kuruldu. Mağdurlar konuyu CİMER’e taşıdı.CİMER’den gelen yanıtta ise “Projenin gerçekleştirileceği lokasyonun paylaşılmasının bölgede fiyat spekülasyonuna, sözleşme rakamlarının yükselmesine neden olacağından hak sahiplerinin bu durumdan olumsuz etkilenmemesi amacıyla lokasyon bilgisinin paylaşılmadığı” ifade edildi.
Gelişmenin Perde Arkası ve Detaylar
Böylece mağdurların çabaları sonuçsuz kaldı. Hak sahiplerinden B.S. “İzmir’de hak sahibiyim. Ne ön ödeme bedeli ne ada parsel bilgisi belli değil. Ne zamana kadar bekleyeceğiz belirsiz” diye konuştu.
Mardin’de arsa için hak sahibi olduğunu anlatan T.K. da “Yıllar sonra bir ön ödeme ve sözleşme imzalandı. Ancak ada parsel bilgileri açıklanmadı. Altyapı çalışmalarının ne zaman başlayacağına dair bilgi verilmedi. Sürecin hangi aşamada olduğu, ne zaman biteceği belirsiz. Geçen zaman içinde inşaat maliyetleri katlandı. Artık kendi imkanlarımızla konut inşa etmemiz imkansız” dedi. E.B. de “4 yıl olmasına karşın arsalar nerede hiçbir şekilde haber yok. Bilgi alabileceğimiz kimse yok” diye konuştu.
“TOKİ arsa konusunda sınıfta kaldı” diyen hak sahiplerinden M.T., “Kayıt aşamasında Esenler, Başakşehir, Arnavutköy denildi. Rant yüksek olunca buralardan vazgeçildi. Halen arsa yeri belirlenmeye çalışılıyor” dedi. Projenin mağdurlarından E.S. de “4 yıl oldu ortada arsa yok, açıklama yok, tarih yok, muhatap yok. Verilen sözler tutulmadı. Açıklanan tarihler yalan oldu” ifadelerini kullandı. G.D. ise “Bu projede olduğumuz için başka projelere de başvuramıyoruz. Dar gelirliler olarak bekleyecek gücümüz kalmadı, zorlanıyoruz” dedi.
Resmi Açıklamalar ve Süreçteki Son Durum
“Proje, 37 ilde 100 bin arsa olarak açıklandı. Sonra 81 ilde 1 milyon arsa olarak güncellendi. Müstakil arsaların bedellerinin 192.500 liradan, müşterek arsaların 112.500 liradan başlayacağı, ilk tahsislerin 2022 Aralık’ta yapılacağı aktarıldı” bilgilerini veren hak sahibi E.K., “İki yıl içinde süreçler tamamlanacaktı. Öyle olmadı. Arsa fiyatlarının 3 milyon lira seviyesine kadar yükseldi” dedi. “Vatandaş olarak devletimizin gücüne, verdiği sözlere inandık. Büyük umutlarla projeye dahil olduk. Ancak mağdur edildik” ifadelerini kullanan E.K., tapuların verilmesini, büyük bir kısmı dar gelirlilerden oluşan hak sahiplerine de uzun vadeli, düşük faizli kredi imkanı sağlanmasını istedi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Kasım 2025’te Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı açıklamada, “Var olan projelerde yavaşlamalar oldu” dedi. Kurum, “İlk Evim Arsa projesinde geldiğimiz noktada 235 bin hak sahibi kardeşimiz var, 107 bin 534’ü için imar planları tamamlanmış. Kalanları da çok kısa süre içerisinde tamamlanacak, verilecek” dedi. Kurum, “Milletimizin gönlünü her zaman olduğu gibi ferah tutmasını ve bize güvenmesini istiyorum” cümlesini kullandı. Ayrıca Bakan Kurum, eleştirilere yanıt verirken gecikmede 6 Şubat depremlerinin yarattığı yükün etkili olduğunu, önceliğin bölgedeki konut çalışmalarında olduğunu söylemişti.
Köy mü, şehir mi bilmem, arsa çıktı bir yerdenNe tapu var ne sınır, bakıyorum ekrandanBir drone çekmiş belki, uzakta bir düz tepeDiyorum ki ‘burası mı?’ kalbim titrer hafiften
Kamuoyunun ve Uzmanların Değerlendirmeleri
İlk kazmayı hayalimde, vurmuşum verandamaBir saksı, bir masa, oğlumun topu camaEşim camdan seslenir, ‘çay koydum geliver’ derEv daha yapılmadı ama çayın hayali yeter
Komşum diyor, ‘ben tek kat yapacağım, genişçe’Biri balkon hayali kurmuş, biri soba köşesiGaraj mı olur, yoksasadece bir gölgelik?Kağıtta çizilen ev, gönülde gerçekmiş
Kimi ‘tahsis edildi’ demiş, biri dua etmişTepeler aynı hayalle, sessizce şekil almışBir çocuk yere çizmiş, küçücük bir eviniDedim ki: ‘Bu çizgiyle başladı hepimizin umudu’
Süreç Nasıl İlerleyecek?
Toprakta bir hayal var, elimde sadece sözBir plan, birkaç duyuru, gönlümde bin bir özNe zaman biter bu yol, bilinmez ama şudur net:Bu umutla yaşanır, beklemek bile servet
Ve gün gelir bir sabah, temel atılır sevinçleÇocuk güler, çivi çakar, umut girer ev içineKomşu gelir bir helvayla, balkon yeni, çay tazeMüstakil bir yuvadır bu, arsa değil tek başına